# Silnik slingshot — specyfikacja i wyliczenia produkcyjne

_Wygenerowano: 2026-07-06 06:26:07_
_Plik generowany automatycznie przez kreator — nie modyfikować ręcznie._
_Wszystkie wymiary w mm, masy w kg, objętości w cm³._

---

## 1. Specyfikacja wymiarowa

### 1.1 Parametry podane w kreatorze

| Parametr | Wartość | Opis |
|---|---:|---|
| Materiał rury-obudowy | PMMA wylewany (cast acrylic) | Lekka, przezroczysta i dielektryczna obudowa; obecny wariant bazowy. |
| Materiał tłoka i pierścienia 2 | Tungsten heavy alloy ASTM B777 kl. 1 | Obecny wariant testowy; mniejsza masa i łatwiejsza obróbka niż klasa 4. |
| Długość rury-obudowy | 3500 | Całkowita długość obudowy zewnętrznej. |
| Średnica wewnętrzna rury | 100 | Wymiar precyzyjny - w nim pracuje tłok z pierścieniami. |
| Grubość ściany rury | 10 | Grubość ściany poza nacięciami. |
| Długość gwintu na końcach | 30 | Gwint zewnętrzny na obu końcach rury (pod zatyczki). |
| Skok gwintu | 2 | Skok gwintu metrycznego drobnozwojnego (np. M120x2). |
| Liczba nacięć pod cewki | 28 | Liczba obręczy z cewkami rozmieszczonych równomiernie. |
| Szerokość nacięcia pod cewkę | 10,5 | Szerokość pasa nacięcia po obwodzie rury. |
| Głębokość nacięcia pod cewkę | 1,8 | W miejscu nacięcia ściana jest cieńsza o tę wartość. |
| Szerokość nacięcia montażowego | 22 | Trzy nacięcia: na początku, środku i końcu rury. |
| Głębokość nacięcia montażowego | 3 | Głębokość pasa montażowego. |
| Odstęp nacięcia mont. od końca rury | 35 | Minimalna odległość krawędzi nacięcia od końca rury. |
| Grubość denka zatyczki | 10 | Grubość pełnej części zatyczki. |
| Średnica zewnętrzna zatyczki | 130 | Musi być większa od średnicy zewnętrznej rury. |
| Średnica walca zatyczki A | 3 | Cienki walec, na który nabijany jest tłok. |
| Nadmiar długości walca nad tłok | 15 | Walec jest dłuższy od tłoka o tę wartość — zapewnia oparcie tłoka na całej długości. |
| Długość tłoka | 438 | Długość metalowego walca tłoka. |
| Średnica zewnętrzna tłoka | 60 | Średnica walcowej części tłoka. |
| Długość stożka tłoka | 6,5 | Na tym odcinku (od czoła) średnica zwęża się. |
| Średnica tłoka na końcu stożka | 56 | Średnica na samym czole zwężonego końca. |
| Luz otworu tłoka na walcu | 0,05 | Otwór tłoka = średnica walca + ten luz (3.05 = 3 + 0.05). |
| Długość pierścienia 1 | 48 | Krótki pierścień nachodzący na tłok. |
| Długość pierścienia 2 | 438 | Długi pierścień o tych samych średnicach. |
| Luz pierścień-tłok | 0,1 | Średnica wewn. pierścienia = średnica tłoka + ten luz. |
| Luz pierścień-rura | 0,1 | Średnica zewn. pierścienia = średnica wewn. rury - ten luz. |
| RoboJob Turn-Assist 270i [szt.] | 1 | Liczba dostępnych jednostek 270i (detale do Ø270, cięższe). |
| RoboJob Turn-Assist 200i [szt.] | 1 | Liczba dostępnych jednostek 200i (detale do Ø200, lżejsze). |

### 1.2 Wartości pochodne (wyliczone z parametrów)

| Wartość | Wynik |
|---|---|
| Średnica zewnętrzna rury | Ø120 mm |
| Gwint na końcach rury | M120x2 (zewn. na rurze, wewn. w zatyczkach) |
| Długość tuleji zatyczki (= dł. gwintu rury) | 30 mm |
| Całkowita długość zatyczki | 40 mm (denko 10 + tuleja 30) |
| Długość walca zatyczki A (przechodzi przez cały tłok) | 453 mm (= tłok 438 + nadmiar 15) |
| Otwór tłoka (nabijany na walec) | Ø3,05 mm (= walec 3 + luz 0,05) |
| Średnica zewnętrzna pierścieni (pasowanie z rurą) | Ø99,9 mm (= rura ID 100 − luz 0,1) |
| Średnica wewnętrzna pierścieni (pasowanie z tłokiem) | Ø60,1 mm (= tłok 60 + luz 0,1) |
| Rozstaw nacięć pod cewki | 120 mm (zaokrąglony w dół do 5 mm) |

### 1.3 Układ nacięć na rurze

**Nacięcia montażowe** — szer. 22 mm, głęb. 3 mm:

| Nr | Środek od lewego końca | Krawędź lewa | Krawędź prawa |
|---|---:|---:|---:|
| montażowe 1 | 46 | 35 | 57 |
| montażowe 2 | 1750 | 1739 | 1761 |
| montażowe 3 | 3454 | 3443 | 3465 |

**Nacięcia pod obręcze z cewkami** — szer. 10,5 mm, głęb. 1,8 mm, rozstaw 120 mm:

| Nr | Środek od lewego końca | Krawędź lewa | Krawędź prawa |
|---|---:|---:|---:|
| cewka 1 | 130 | 124,75 | 135,25 |
| cewka 2 | 250 | 244,75 | 255,25 |
| cewka 3 | 370 | 364,75 | 375,25 |
| cewka 4 | 490 | 484,75 | 495,25 |
| cewka 5 | 610 | 604,75 | 615,25 |
| cewka 6 | 730 | 724,75 | 735,25 |
| cewka 7 | 850 | 844,75 | 855,25 |
| cewka 8 | 970 | 964,75 | 975,25 |
| cewka 9 | 1090 | 1084,75 | 1095,25 |
| cewka 10 | 1210 | 1204,75 | 1215,25 |
| cewka 11 | 1330 | 1324,75 | 1335,25 |
| cewka 12 | 1450 | 1444,75 | 1455,25 |
| cewka 13 | 1570 | 1564,75 | 1575,25 |
| cewka 14 | 1690 | 1684,75 | 1695,25 |
| cewka 15 | 1810 | 1804,75 | 1815,25 |
| cewka 16 | 1930 | 1924,75 | 1935,25 |
| cewka 17 | 2050 | 2044,75 | 2055,25 |
| cewka 18 | 2170 | 2164,75 | 2175,25 |
| cewka 19 | 2290 | 2284,75 | 2295,25 |
| cewka 20 | 2410 | 2404,75 | 2415,25 |
| cewka 21 | 2530 | 2524,75 | 2535,25 |
| cewka 22 | 2650 | 2644,75 | 2655,25 |
| cewka 23 | 2770 | 2764,75 | 2775,25 |
| cewka 24 | 2890 | 2884,75 | 2895,25 |
| cewka 25 | 3010 | 3004,75 | 3015,25 |
| cewka 26 | 3130 | 3124,75 | 3135,25 |
| cewka 27 | 3250 | 3244,75 | 3255,25 |
| cewka 28 | 3370 | 3364,75 | 3375,25 |

### 1.4 Tolerancje i uwagi montażowe

- Otwór rury Ø100 H7 — wymiar precyzyjny; pierścienie wchodzą z luzem 0,1 mm na średnicy (pasowanie suwliwe).
- Średnica walca zatyczki A: Ø3; otwór tłoka Ø3,05 — luz 0,05 mm na średnicy (tłok demontowalny, nabijany ręcznie).
- Gwinty **nie są modelowane** w plikach STL/SCAD/DXF (walec o średnicy nominalnej); gwint wykonać wg oznaczenia M120x2.
- Zatyczki dokręcać z umiarkowanym momentem — gwint M120x2 jest wykonany w PMMA; grozi pęknięciem przy zbyt dużym momencie.

### 1.5 Tolerancje wykonawcze, pasowania i chropowatości

Te same adnotacje są naniesione na rysunkach każdego elementu (SVG/DXF, pod podpisem). Wymiary nietolerowane wg **ISO 2768-mK**.

| Element | Tolerancje / pasowania / Ra |
|---|---|
| Obudowa zewnętrzna (rura) | Material rury: PMMA; Otwor Ø100 H7 (+0,035/0), Ra 0,4 - polerowany do przezroczystosci; Gwint M120x2-6g (zewn.), oba konce; Wspolosiowosc gwintow wzgledem otworu: Ø0,05; Prostoliniowosc otworu: 0,1/1000; Naciecia: szerokosc ±0,1; glebokosc ±0,05; pozycje srodkow ±0,2; Wymiary nietolerowane: ISO 2768-mK |
| Zatyczka A (z walcem) | Walec Ø3 h6 (0/-0,006), Ra 0,8; WSPOLOSIOWOSC walca wzgl. gwintu: Ø0,02 (KRYTYCZNE - trzyma tlok w osi rury); Gwint M120x2-6H (wewn.); Prostopadlosc wewn. czola denka do osi gwintu: 0,02; Wymiary nietolerowane: ISO 2768-mK |
| Zatyczka B | Gwint M120x2-6H (wewn.); Prostopadlosc wewn. czola denka do osi gwintu: 0,05; Wymiary nietolerowane: ISO 2768-mK |
| Tłok | Material: WHA ASTM B777 kl. 1; Ø60 f7 (-0,030/-0,060), Ra 0,8 - slizga sie w pierscieniach; Otwor Ø3,05 H7 (+0,010/0); prostoliniowosc 0,05/100 (wiercenie lufowe); Wspolosiowosc otworu wzgl. Ø60: Ø0,02; Wymiary nietolerowane: ISO 2768-mK |
| Pierścień 1 | Material: stal ferrytyczna 1.4016; Ø zewn. 99,9 0/-0,03 (pasowanie suwliwe w rurze H7), Ra 0,8; Otwor Ø60,1 H8 (+0,046/0); Wspolosiowosc otworu do Ø zewn.: Ø0,03; prostopadlosc czol do osi: 0,03; Wymiary nietolerowane: ISO 2768-mK |
| Pierścień 2 | Material: WHA ASTM B777 kl. 1; Ø zewn. 99,9 0/-0,03 (pasowanie suwliwe w rurze H7), Ra 0,8; Otwor Ø60,1 H8 (+0,046/0); Wspolosiowosc otworu do Ø zewn.: Ø0,03; prostopadlosc czol do osi: 0,03; Wymiary nietolerowane: ISO 2768-mK |

> Kluczowe pasowanie łańcucha: otwór rury **H7** → pierścienie (zewn. 0/−0,03) → tłok **f7** → otwór tłoka **H7** → walec zatyczki A **h6**. Najostrzejszy wymóg: współosiowość walca Ø3 względem gwintu zatyczki A — **Ø0,02** (od niej zależy, czy tłok stoi w osi rury).

---

## 2. Dobór materiałów

| Element | Materiał | Gęstość | Uzasadnienie |
|---|---|---:|---|
| Obudowa zewnętrzna | PMMA wylewany (cast acrylic) | 1,19 g/cm³ | wariant bazowy: przezroczystość, dielektryk i mała masa; brak prądów wirowych w ścianie rury |
| Zatyczki A i B | Stal nierdzewna austenityczna 1.4301/1.4404 | 7,90 g/cm³ | Wytrzymałość, standardowa obróbka; austenit jest niemagnetyczny — nie zakłóca pola skrajnych cewek |
| Pierścień 1 | **Stal ferrytyczna 1.4016** (AISI 430) | 7,70 g/cm³ | **Ferromagnetyczna** (µr ~600–1000) — biegnik silnika liniowego, ciągnięty przez cewki (patrz elektryka.md); nierdzewna |
| Tłok, pierścień 2 | Tungsten heavy alloy ASTM B777 kl. 1 | 17 g/cm³ | maksymalna masa elementów rozpędzanych; geometria bez zmian, masa liczona z wybranej klasy ASTM B777 |

### 2.1 Obudowa — konsekwencje wyboru materiału

> Ten kreator liczy masę i proste wskaźniki materiałowe, ale **nie jest projektem dopuszczeniowym atrakcji z pasażerami**. Wariant stalowej rury wymaga oddzielnej analizy elektromagnetycznej, cieplnej, dynamicznej i wytrzymałościowej oraz prób bez pasażerów.

| Właściwość / skutek | PMMA wylewany | Stal 1.4301/1.4404 |
|---|---|---|
| Status w tej konfiguracji | **WYBRANE** | wariant porównawczy |
| Masa gotowej obudowy | 14,07 kg | 93,42 kg |
| Masa półfabrykatu obudowy | 29,61 kg | 196,56 kg |
| Moduł Younga E | 3,3 GPa | 200 GPa |
| Minimalna ścianka po nacięciach | 7 mm | 7 mm |
| Ugięcie od ciężaru własnego, belka swobodnie podparta | 4,43 mm | 0,49 mm |
| Naprężenie zginające od ciężaru własnego | 0,688 MPa | 4,565 MPa |
| Pole cewek | ściana dielektryczna, brak prądów wirowych | ściana przewodząca: prądy wirowe, grzanie i ekranowanie pola do analizy transient/FEMM |
| Czujniki pozycji | możliwa obserwacja optyczna przez ścianę | optyka przez ścianę odpada; wymagany inny tor detekcji pozycji |
| Obróbka | ostre narzędzia do tworzyw, powietrze/woda, odprężanie po skrawaniu | narzędzia do nierdzewnej M25/M35, chłodziwo, większe siły skrawania, dźwignica |

**Wariant wybrany**: PMMA wylewany (cast acrylic). Gotowa obudowa waży 14,07 kg; sam półfabrykat waży około 29,61 kg.

#### Porównanie materiałów przezroczystych

| Właściwość | **PMMA wylewany** | Poliwęglan (PC) | Szkło borokrzemowe |
|---|---|---|---|
| Przepuszczalność światła | **92%** | 88% | 92% |
| Moduł Younga E | **3,3 GPa** | 2,3 GPa | 64 GPa |
| Twardość Rockwell | **M94–M102** | M70 | — (kruche) |
| Pełzliwość pod obciążeniem | **mała** | wyraźna | brak |
| Obrabialność (toczenie, gwint) | **bardzo dobra** | dobra | niemożliwa |
| Nacięcia obwodowe | **wykonalne** | wykonalne | niemożliwe |
| Gwint metryczny M120x2 | **wykonalny** | wykonalny | niemożliwy |
| Dielektryk (brak strat cewek) | **tak** | tak | tak |
| Dostępność rur Ø120/Ø100 | **katalogowe** | ograniczona | brak |

**Wybrano PMMA wylewany.** Poliwęglan odrzucony z powodu niższej sztywności i pełzliwości pod obciążeniem ciągłym (rura pracuje jako prowadnica H7); szkło borokrzemowe odrzucone ze względu na brak możliwości wykonania nacięć i gwintu M120x2.

**Dodatkowa zaleta PMMA**: materiał jest dielektrykiem — rura metalowa tłumiłaby pole magnetyczne cewek przez indukowane prądy wirowe.

#### Uwagi technologiczne dla PMMA

- **Chłodziwo**: wyłącznie powietrze lub czysta woda — emulsje chłodząco-smarujące wywołują pęknięcia naprężeniowe (stress cracking) PMMA.
- **Narzędzia**: ostre, polerowane (HSS lub węglik z geometrią do tworzyw); wysokie obroty, małe posuwy.
- **Wygrzewanie**: po obróbce skrawaniem odprężanie ~80°C przez 2–4 h (PMMA po skrawaniu ma naprężenia własne — ryzyko pęknięć przy demontażu).
- **Klejenie odcinków**: jeśli niedostępny jeden odcinek 3600 mm, możliwe połączenie dwóch klejem polimeryzacyjnym ACRIFIX 2R (Röhm) na mufie zewnętrznej; miejsce klejenia **poza strefą suwu tłoka**.

#### Dostępność rur PMMA Ø120/Ø100 (ściana 10 mm)

Rury wylewane w tej dokładnej konfiguracji są **produktem katalogowym**. Standardowe długości katalogowe wynoszą 500–2000 mm; odcinek 3600 mm wymaga zamówienia specjalnego.

**Dostawcy w Polsce** (weryfikacja 2026):

| Dostawca | Strona | Produkt / uwagi |
|---|---|---|
| **Erson** | rury-plexi.pl | Produkt „Rura plexi/PMMA 120/10" (OD 120, ściana 10 mm = ID 100) — dokładna konfiguracja; standardowa dł. do ~2 m; kontakt w sprawie zamówień specjalnych |
| **Akces-Plexi** | sklep.akces-plexi.pl | Rury wylewane PMMA, wymiary niestandardowe na zamówienie |
| **Interplex** | interplex.pl | Producent i dystrybutor; rury na wymiar (tel. +48 503 558 999, biuro@interplex.pl) |

**Dostawcy w UE z dostawą do Polski**:

| Dostawca | Strona | Uwagi |
|---|---|---|
| **Alternative Plastics** (UK) | alternativeplastics.co.uk | Ø120/100 (ściana 10) jako produkt standardowy; cięcie na wymiar; dostawa do UE |
| **Pyrasied** (Holandia) | shop.pyrasied.com | Największy stock rur akrylowych GS (cast) i XT w Europie; możliwa dostawa do PL |
| **Gevacril** (EU) | gevacril.com | Producent rur cast, eksport do 60 krajów, zakres OD 40–610 mm; długości na zamówienie |

> **Rekomendacja**: przy odcinku 3,6 m skontaktować się z Erson (rury-plexi.pl) lub Interplex — jeśli nie mają zapasu, zapytać o odlew na zamówienie lub polecić do Gevacril/Pyrasied.

### 2.2 Tłok i pierścień 2 — Tungsten Heavy Alloy (WHA)

WHA (widia ciężka, spieki W-Ni-Fe lub W-Ni-Cu) to gęstościowy odpowiednik wolframu z zachowaną obrabialnością. Norma **ASTM B777** dzieli WHA na 4 klasy według zawartości W:

| Klasa | Skład (typ.) | Gęstość | Rm min. | Stosowanie |
|---|---|---:|---:|---|
| **Klasa 1 (wybrana)** | 90W-6Ni-4Fe | **17,0 g/cm³** | 860 MPa | najlepsza obrabialność i ciągliwość; wariant testowy |
| Klasa 2 | 92,5W-5,25Ni-2,25Fe | 17,5 g/cm³ | 930 MPa | Wyższe napięcie plastyczne; nieco twardsza obróbka |
| Klasa 3 | 95W-3,5Ni-1,5Fe | 18,0 g/cm³ | 930 MPa | Znacznie twardsza — zużycie narzędzi rośnie |
| Klasa 4 | 97W-2,1Ni-0,9Fe | 18,5 g/cm³ | 860 MPa | wariant produkcyjny: największa masa, mniejsza ciągliwość i trudniejsza obróbka |

Wybrano **Tungsten heavy alloy ASTM B777 kl. 1**: gęstość 17 g/cm³, czyli ×2,15 względem stali nierdzewnej 1.4301/1.4404 przy tej samej geometrii.
Klasa 4 jako wariant produkcyjny zwiększyłaby masę tłoka i pierścienia 2 o około 8,8% względem tej konfiguracji, przy trudniejszej obróbce otworów i większym zużyciu narzędzi.

> **Magnetyzm — wymóg silnika liniowego**: pierścień 2 i tłok muszą mieć **prawie zerowy magnetyzm** (nie mogą reagować na pole cewek — ciągnięty ma być wyłącznie pierścień 1). Wybrany WHA ma typowe spoiwo **Ni-Fe**; przy odbiorze każdej partii trzeba zweryfikować przenikalność magnetyczną i nie przyjmować założenia niemagnetyczności z samej nazwy handlowej.

#### Uwagi technologiczne dla WHA

- **Obrabialność**: WHA skrawa się podobnie do żeliwa szarego; płytki z węglika **K20/K10** (vc = 50–60 m/min, małe posuwy).
- **Chłodziwo**: bez chłodziw zawierających siarkę — korozja fazy wiążącej Ni-Fe.
- **Zużycie narzędzi**: WHA jest **bardzo ścierny** (cząstki W); liczyć się z 2–3× większym zużyciem płytek i wierteł niż dla stali nierdzewnej.
- **Półfabrykaty**: spieki near-net-shape zamawiane u producenta (prasowanie izostatyczne + spiekanie w fazie ciekłej); naddatek tylko 3 mm na stronę (materiał kosztuje ~300–500 zł/kg).
- **EDM**: WHA przewodzi prąd — możliwa obróbka WEDM/EDM (Agie Charmilles / Mitsubishi z listy) do kalibracji pasowań.

---

## 3. Masy elementów

Objętości liczone analitycznie z wymiarów nominalnych (bez gwintów i faz — wpływ < 0,5%).

| Element | Materiał | Obj. [cm³] | Masa [kg] |
|---|---|---:|---:|
| Obudowa zewnętrzna (rura Ø120/Ø100 × 3500, z nacięciami) | PMMA wylewany | 11825,8 | **14,07** |
| Zatyczka A (z walcem Ø3 × 453) | stal nierdzewna 1.4301 | 194,8 | **1,54** |
| Zatyczka B | stal nierdzewna 1.4301 | 191,6 | **1,51** |
| Tłok (Ø60 × 438, otwór Ø3,05, stożek 6,5/Ø56) | WHA ASTM B777 kl. 1 | 1234 | **20,98** |
| Pierścień 1 (Ø99,9/Ø60,1 × 48) | stal ferrytyczna 1.4016 | 240,1 | **1,85** |
| Pierścień 2 (Ø99,9/Ø60,1 × 438) | WHA ASTM B777 kl. 1 | 2190,6 | **37,24** |
| **RAZEM (komplet)** |  | 15877 | **77,19** |

Zysk masy elementów rozpędzanych dzięki wybranemu WHA vs stal nierdzewna:

| Element | Masa — stal [kg] | Masa — WHA ASTM B777 kl. 1 [kg] | Przyrost |
|---|---:|---:|---:|
| Tłok (Ø60 × 438, otwór Ø3,05, stożek 6,5/Ø56) | 9,75 | **20,98** | +11,23 kg (×2,15) |
| Pierścień 2 (Ø99,9/Ø60,1 × 438) | 17,31 | **37,24** | +19,93 kg (×2,15) |

---

## 4. Półfabrykaty wyjściowe

Naddatki: obudowa — według wybranego materiału; stal nierdzewna — +10/+15 mm klasycznie; PMMA — rura wylewana near-net (+/−10 mm na średnicach); WHA — spiek near-net-shape (+3 mm na stronę; materiał drogi).

| Element docelowy | Półfabrykat | Wymiary | Masa blank [kg] |
|---|---|---|---:|
| Obudowa zewnętrzna | rura PMMA wylewana (cast) | Ø130/Ø90 (ściana 20), dł. 3600 | 29,61 |
| Zatyczka A (z walcem — jedna bryła) | pręt okrągły (stal nierdzewna) | Ø140, dł. 513 | 62,39 |
| Zatyczka B | pręt okrągły (stal nierdzewna) | Ø140, dł. 60 | 7,3 |
| Tłok | pręt spiekany WHA ASTM B777 kl. 1 (near-net-shape) | Ø66, dł. 444 | 25,82 |
| Pierścień 1 | rura grubościenna bezszwowa (stal ferrytyczna 1.4016) | Ø115/Ø50 (ściana 32), dł. 58 | 3,75 |
| Pierścień 2 | tuleja spiekana WHA ASTM B777 kl. 1 (near-net-shape) | Ø106/Ø54, dł. 444 | 49,13 |

**Uwagi**:

- **Obudowa PMMA**: rura wylewana Ø120/Ø100 jest produktem katalogowym (patrz sekcja 2.1). Długość 3,6 m wymaga zamówienia specjalnego lub klejenia dwóch odcinków poza strefą suwu tłoka (ACRIFIX 2R).
- **Zatyczka A (stal)**: walec Ø3 × 453 mm jest integralną częścią bryły — toczony z jednego pręta Ø140 od strony denka; walec podparty w lunetach co ~50 mm.
- **Tłok i pierścień 2 (WHA ASTM B777 kl. 1)**: spieki zamawiane u producentów WHA (np. Buffalo Tungsten, Elmet, Hi-Temp Metals); czas realizacji 4–8 tyg. Blanki: tłok ~25,82 kg, pierścień 2 ~49,13 kg.

---

## 5. Maszyny (z listy dopuszczalnych)

| # | Maszyna | Operacje | Uwagi |
|---|---|---|---|
| 1 | **FMT RUP 280** | Wytaczanie otworu Ø100 H7 w rurze z PMMA (dł. 3500 mm) | Niskie naciski skrawania (PMMA); po wytoczeniu polerowanie otworu do przezroczystości |
| 2 | **Mazak Quick Turn** (łoże ≥ 3500 mm, 2 lunety) | Toczenie zewnętrzne rury z PMMA: Ø120, 28 nacięć cewek + 3 mont., gwint M120x2 | Chłodzenie powietrzem/wodą (bez emulsji!); rura podparta w lunetach |
| 3 | **Mazak Quick Turn** (standardowy) | Toczenie zatyczek A+B (stal), tłoka i pierścienia 2 (WHA), pierścienia 1 (stal 1.4016); gwint wewn. M120x2; wiercenie lufowe Ø3 w tłoku | WHA ASTM B777 kl. 1: płytki K20/K10, vc 50–60 m/min; zatyczka A wymaga lunety na walec |
| 4 | **G+H FS 840 SD** | Szlifowanie czół pierścieni i denek zatyczek | Opcjonalnie — dla wymaganej prostopadłości |
| 5 | **RoboJob Turn-Assist** — konfiguracja z formularza: 1× 270i + 1× 200i | Automatyczny załadunek/rozładunek tokarek przy produkcji seryjnej — plan przydziału celi wyliczany z konfiguracji: karty-technologiczne.md, sekcja Automatyzacja | Opłacalne przy większej liczbie kompletów; detale poza zakresem jednostek → załadunek ręczny |
| 6 | **Mazak VTC-800 / Variaxis** | Rowki pod klucz, fazowania | Niekonieczne standardowo |
| 7 | **Agie Charmilles / Mitsubishi MV2400S** (WEDM) | Kalibracja pasowań WHA (EDM możliwa — WHA przewodzi prąd) | Rezerwowo, szczególnie przy trudnej obróbce klasy 4 |

**Krytyczne operacje technologiczne**:

1. **Otwór Ø100 H7 × 3500 mm w PMMA** — wytaczanie na RUP 280, potem polerowanie otworu do przezroczystości; wygrzewanie odprężające ~80°C/2 h.
2. **Gwint M120x2 w PMMA** — toczenie ostrym nożem, podparcie w lunecie; gwint drobnozwojny w PMMA jest delikatny — montaż z ograniczonym momentem.
3. **Otwór Ø3,05 × 438 mm w tłoku WHA** (smukłość 144:1) — wiercenie lufowe z chłodzeniem HP; WHA ASTM B777 kl. 1 ścierny — 2–3 przeostrzenia wiertła.
4. **Walec Ø3 × 453 mm zatyczki A** (smukłość 151:1) — toczenie z pręta mocowanego od strony denka, lunety co ~50 mm.
5. **Nacięcia w rurze z PMMA** — wcinanie ostrą płytką 3 mm; cewka 10,5 mm ≈ 4 wcięcia, montażowe 22 mm ≈ 8 wcięcia.

---

## 6. Narzędzia i części eksploatacyjne

Szacunki dla jednego kompletu. PMMA — małe zużycie; WHA — zwiększone zużycie (materiał ścierny).

| Narzędzie / część | Zastosowanie | Szacowane zużycie |
|---|---|---|
| Płytki polerowane CCGT/DCGT 11T304 (ostra geometria do tworzyw) | Toczenie rury PMMA: obwód, nacięcia, gwint | 1–2 płytki |
| Płytki CNMG 120408 M25/M35 (stal nierdzewna) | Toczenie zgrubne zatyczek, pierścienia 1 | 4–6 krawędzi |
| Płytki CNMG 120408 K20 (WHA) | Toczenie zgrubne tłoka i pierścienia 2 | 8–12 krawędzi (WHA ścierny) |
| Płytki wykańczające DNMG 110404 / VBMT 160404 K10 | Powierzchnie pasowane Ø99,9, Ø60 | 6–8 krawędzi |
| Płytki rowkujące MGMN 300 (3 mm) | 28 nacięć cewek (~112 wcięć) + 3 mont. (~24 wcięć) w PMMA | 1–2 płytki |
| Płytka gwint zewn. 16ER 2 ISO | Gwint M120x2 na obu końcach rury z PMMA | 1 płytka |
| Płytka gwint wewn. 16IR 2 ISO | Gwint wewn. w tulejach zatyczek (stal) | 1 krawędź |
| Wiertło lufowe Ø3 × 488 | Otwór osiowy w tłoku WHA | 1 szt. + 2–3 przeostrzenia |
| Rozwiertak długi Ø3,05 H7 | Kalibracja otworu tłoka | 1 szt. |
| Głowica wytaczarska RUP 280 (płytki do tworzyw) + listwy | Otwór Ø100 rury z PMMA | 2–3 krawędzie; 1 kpl. listew |
| Pasty polerskie + tarcze filcowe | Polerowanie otworu PMMA do przezroczystości | 1 kpl. |
| Lunety stałe ×2 (rolki miękkie do PMMA), trzpień rozprężny Ø60 | Podparcie rury; toczenie pierścieni na trzpieniu | Wielokrotnego użytku |

> Przy toczeniu WHA: zakaz chłodziw siarkowych (korozja fazy wiążącej Ni-Fe). Przy PMMA: zakaz emulsji (stress cracking).

---

## 7. Podsumowanie

- **Komplet (PMMA wylewany + stal + WHA ASTM B777 kl. 1): 77,19 kg**; obudowa waży 14,07 kg. Ten sam profil obudowy ważyłby 14,07 kg z PMMA oraz 93,42 kg ze stali 1.4301/1.4404.
- Obudowa PMMA jest przezroczysta i dielektryczna, więc zachowuje założenie braku tłumienia pola cewek przez materiał rury oraz pozwala na optyczną diagnostykę położenia przez ścianę.
- WHA ASTM B777 kl. 1 (17 g/cm³) zwiększa masę elementów rozpędzanych (tłok + pierścień 2) z 27,05 kg (stal) do **58,22 kg** (+31,16 kg, ×2,15) przy niezmienionych wymiarach geometrycznych.
- Najtrudniejsze technologicznie: otwór Ø100 H7 × 3500 w PMMA, otwór Ø3,05 × 438 w tłoku WHA, walec Ø3 × 453 w zatyczce A (toczenie z lunetami), gwint M120x2 w PMMA.
- Dostępność rury PMMA: dostawcy Erson, Akces-Plexi, Interplex (PL), Alternative Plastics, Pyrasied, Gevacril (UE); odcinek 3,6 m na zamówienie specjalne lub klejenie dwóch odcinków poza strefą suwu.