Poniższy harmonogram celowo jest pewnym uproszczeniem, mającym pomóc w zrozumieniu podstaw procesu produkcji, a nie być kompletną instrukcją.

Pełny zespół potrzebny do uruchomienia produkcji opisaliśmy w osobnym artykule. Niżej rozpisaliśmy tylko role wykonawcze, związane z przetapianiem HEU i wyrabianiem elementów aktywnych rdzenia na maszynach CNC. Zakładamy, że będzie to 2 specjalistów od metalurgii materiałów specjalnych wspomaganych przez 4 operatorów maszyn, ale zarówno docelowa liczba osób jak i podział ról mogą się różnić w zależności od tego, jakie osoby uda się zrekrutować (od ich indywidualnego doświadczenia, ale też np. ograniczeń zdrowotnych).

Listę i parametry niezbędnych maszyn (tylko tych dużych, drogich i trudno dostępnych, bez drobnicy i przyrządów pomiarowych) również opisaliśmy w osobnym artykule.

Fazy i pełna czasochłonność

Cały projekt obejmuje 4 fazy:

  • Proces decyzyjny, zapewnienie finansowania, wybór lokalizacji, zakup sprzętu (maszyn CNC, pieców, stopów i różnych części), jego dostarczenie, rekrutację zespołu i ogólną "organizację pracy" - faza celowo pominięta w dalszych rozważaniach jako wykraczająca poza tematykę serwisu.
  • Faza przygotowań przed dostawą HEU - szacowana na 10 do 18 miesięcy, w zależności od wielu różnych założeń, których nie da się skonkretyzować w oderwaniu od konkretnych osób, jakie uda się zrekrutować. W fazie tej powstają i są wielokrotnie testowane wszystkie elementy głowic: części stalowe, analogi elementów uranowych, układ sterujący FPGA, cewki i ich obwody, układy zasilające całość - i wreszcie wzajemna współpraca wszystkich tych elementów.
  • Faza pilotażowa (liczona od momentu dostawy HEU, do momentu oddania do eksploatacji gotowych elementów z HEU i osiągnięcia przynajmniej teoretycznej gotowości bojowej, szczegółowo omówiona niżej).
  • Faza formowania stałego procesu produkcyjnego - również celowo pominięta w dalszych rozważaniach.

Warto tu doprecyzować: wszędzie tam gdzie użyto sformułowań typu "w 50 dni do atomu", chodzi wyłącznie o fazę pilotażową z udziałem prawdziwego HEU. Faza ta musi być poprzedzona poprzednimi.

Założenia projektowe

  • Faza pilotażowa obejmuje 3–4 pełne przebiegi materiałowe, począwszy od prób cięcia i przygotowania wsadu.
  • Każdy wsad jest prowadzony jako osobna partia z jednoznaczną identyfikowalnością materiałową.
  • Drobne wióry i pyły są palne (pożar klasy D) — obowiązkowy zapas gaśnic proszkowych klasy D / piasku suchego; zakaz gaszenia wodą i CO₂.
  • Argon w komorach pieców → ryzyko uduszenia; praca przy piecu zawsze w obsadzie min. 2-osobowej.
  • Każda operacja cieplna musi być rejestrowana: temperatura, czas, poziom próżni lub przepływ gazu, stężenie tlenu resztkowego, moment rozpoczęcia chłodzenia i temperatura rozładunku.
  • Wszystkie wymienione niżej wymiary są przewidziane pod standardową wersję głowicy Slingshot.

Założenie odnośnie liczenia czasu w fazie przed dostawą HEU

Harmonogram celowo pomija wszystkie elementy głowicy budowane ze "zwykłych" elementów, np. ze stali austenitycznej, czy stopu WHA-1, które można po prostu zamówić u podwykonawców.

Natomiast niezależnie od tego, czy zostaną one zamówione, czy wykonane samodzielnie, harmonogram celowo nie wlicza ich do czasu prac nad budową głowicy. Czas ten jest mierzony jako:

  • od momentu dostawy HEU
  • do momentu oddania do eksploatacji gotowych elementów z HEU, zastępujących ćwiczebne elementy z WHA-1

Struktura zespołu i podział ról

Rola Oznaczenie Zakres odpowiedzialności w procesie
Specjalista-technolog procesu S1 Parametry przygotowania wsadu, przetopu i obróbki cieplnej; dobór naddatków; programy CNC; decyzje o dalszym przebiegu partii
Specjalista ds. wytwarzania i jakości S2 Koordynacja prób cięcia, mocowań i przepływu materiału; kontrola międzyoperacyjna; organizacja badań laboratoryjnych; analiza niezgodności i bilansu uzysku
Operator przygotowania materiału P1 Identyfikacja partii, ważenie, znakowanie, rejestr materiałowy, gospodarka odcinkami i złomem obiegowym
Operator cięcia i przygotowania wsadu P2 Próby cięcia, rozkrój, gratowanie, mycie, przygotowanie powierzchni i załadunku
Operator pieca i obróbki cieplnej P3 Przygotowanie komory, kontrola próżni lub atmosfery, rejestracja cyklu, obsługa układów pomocniczych
Operator obróbki i metrologii warsztatowej P4 Obsługa zatwierdzonych programów, wymiana narzędzi, pomiary międzyoperacyjne, gospodarka wiórowa

Operacje krytyczne — przetop, pierwsze wykonanie nowego programu, kwalifikacja procesu głębokiego otworu, zmiana mocowania i decyzja o dopuszczeniu materiału po niezgodności — prowadzi S1 lub S2.

Proces krok po kroku — faza pilotażowa

Krok Etap Zakres operacji Maszyny / urządzenia Czas orientacyjny Obsada Punkt kontroli
1 Próby cięcia na materiale technologicznym Dobór typu taśmy, prędkości, posuwu, chłodziwa i mocowania; pomiar czasu, prostopadłości i stanu powierzchni Piła docelowa albo MP4800 przejściowo 4–8 h jednorazowo S2 + P2 Zatwierdzona karta parametrów i sposób mocowania
2 Odbiór i inspekcja wejściowa Ważenie, wymiarowanie, identyfikacja partii, PMI, kontrola powierzchni, znakowanie Waga, przyrządy pomiarowe, XRF/PMI 45–90 min / wsad P1 + S2 Zgodność gatunku i identyfikowalność
3 Rozkrój wsadu Cięcie bloku 136 kg na kawałki mieszczące się w tyglu; zachowanie bilansu masy i oznaczeń Piła taśmowa; awaryjnie MP4800 2–5 h piła / 8–14 h WEDM P2 + P1 Masa i gabaryt każdego odcinka
4 Przygotowanie powierzchni wsadu Odtłuszczenie, usunięcie zabrudzeń, tlenków i materiałów obcych; płukanie i suszenie Myjka, stanowisko chemiczne lub obróbka mechaniczna 1–3 h P2 Kontrola wizualna i brak pozostałości środków myjących
5 Przygotowanie pieca i próba szczelności Kontrola układu chłodzenia, poziomu próżni, szybkości narastania ciśnienia, czystości komory i wlewnicy ISM/CCIM lub RVAR 1–2 h S1 + P3 Protokół szczelności i gotowości układów
6 Przetop i odlanie wlewka Załadunek, ewakuacja, płukanie argonem, topienie, możliwie krótki przegrzew, odlanie i studzenie w osłonie ISM/CCIM albo RVAR 5–9 h S1 + P3 Zapis pełnego cyklu i bilans masy
7 Ostudzenie i rozładunek Kontrolowane chłodzenie, otwarcie komory po osiągnięciu temperatury dopuszczonej procedurą, znakowanie wlewka Piec, pirometr, termopary Wliczone w cykl / 0,5–1 h pracy P3 + P1 Temperatura rozładunku i identyfikacja
8 Oględziny wlewka i usunięcie nadlewów Oględziny, ważenie, odcięcie układu wlewowego lub pięty, dokumentacja wad powierzchniowych Piła, VTC-800, szlifierka miejscowa 2–4 h P2 + S2 Decyzja: dalsza obróbka, naprawa albo odrzut
9 Obróbka cieplna Wyżarzanie/odprężanie według zatwierdzonej karty; chłodzenie w próżni lub argonie Vector / piec ochronny 6–12 h zegarowych P3 + S1 Krzywa temperatury, próżnia/O₂, termopary wsadowe
10 Usunięcie naskórka i alpha-case Frezowanie wszystkich powierzchni z naddatkiem wynikającym z kwalifikacji warstwy utlenionej Mazak VTC-800 3–6 h P4 + S1 Brak ciągłej warstwy utlenionej; kontrola twardości/przekroju próbki
11 Wykonanie półfabrykatu prostopadłościennego Planowanie, frezowanie przekroju 120–150 mm, długość 600–650 mm, fazy transportowe i bazy VTC-800 / Variaxis 2–5 h P4 Wymiary, prostoliniowość, prostopadłość i masa
12 Kontrola pośrednia półfabrykatu Pomiary, twardość, UT, próbki O/N/H i metalografia dla partii pilotażowej CMM, UT, CUT F, laboratorium 2–4 h + laboratorium S2 + P1 Zwolnienie półfabrykatu do dalszego rozkroju
13 Planowanie uzysku detali Rozmieszczenie odcinków i próbek w półfabrykacie, minimalizacja odpadu, przypisanie numerów detali CAD/CAM, karta rozkroju 1–2 h S1 + P1 Zatwierdzony plan rozkroju i identyfikowalność
14 Wtórny rozkrój na blanki Cięcie półfabrykatu na odcinki z naddatkiem technologicznym; gratowanie i znakowanie Piła taśmowa 1–4 h / półfabrykat P2 + P1 Długość blanku, prostopadłość i numer partii
15 Przygotowanie baz obróbkowych Planowanie czoła, wykonanie powierzchni chwytowej, nakiełków lub baz zgodnych z kartą procesu Quick Turn / VTC-800 0,5–1,5 h / blank P4 Bicie bazy i stabilność mocowania
16 Obróbka zgrubna detalu końcowego Usunięcie większości naddatku, pozostawienie materiału na stabilizację i wykończenie Quick Turn / Variaxis Według rysunku; typowo 1–4 h / detal P4 + S1 Temperatura, stan ostrza, bicie i naddatek
17 Stabilizacja międzyoperacyjna Odpoczynek materiału, ewentualne odprężanie po ciężkiej obróbce, ponowne bazowanie Regał stabilizacyjny / piec 4–12 h zegarowych; praca 0,5 h P3 + P4 Odkształcenie po ponownym zamocowaniu
18 Obróbka otworów lub powierzchni wewnętrznych Operacja wykonywana wyłącznie według zatwierdzonego rysunku i kwalifikowanej technologii; cechy o dużym stosunku długości do średnicy mogą wymagać wyspecjalizowanego stanowiska Quick Turn Ustalane próbą technologiczną S1 + operator Prostoliniowość, średnica, chropowatość, brak zakleszczenia narzędzia
19 Obróbka wykańczająca Toczenie/wytaczanie wykańczające, fazowanie, wykonanie powierzchni współpracujących i kontrola bicia Quick Turn / Variaxis 1–3 h / detal P4 Pomiary między przejściami, zużycie ostrza
20 Gratowanie, mycie i pasywne przygotowanie powierzchni Usunięcie gratu bez zaokrąglania baz, mycie, suszenie i zabezpieczenie przed zanieczyszczeniem żelazem Stanowisko ręczne, myjka 0,5–1,5 h / detal P2 + P4 Czystość, brak wtrąceń i uszkodzeń krawędzi
21 Kontrola końcowa Pełna kontrola wymiarowa i geometryczna, chropowatość, twardość, kontrola wizualna; badania dodatkowe zgodnie z planem CMM, profilometr, twardościomierz, UT 1–3 h / detal S2 + P1 Raport pomiarowy i decyzja jakościowa
22 Bilans partii i aktualizacja procesu Uzysk materiałowy, czas maszynowy, zużycie narzędzi, niezgodności, ilość złomu obiegowego i korekty kart System jakości / arkusz procesu 1–2 h / partia S1 + S2 + P1 Zamknięta karta partii

Orientacyjny bilans czasu

Zakres Czas pracy bez oczekiwania laboratoryjnego
Przygotowanie i przetop jednego wsadu 136 kg 16–29 h
Obróbka cieplna i wykonanie półfabrykatów 13–27 h
Kontrola półfabrykatów 2–4 h + czas laboratorium
Rozkrój i przygotowanie blanków 2–6 h / półfabrykat
Obróbka końcowa zależna od rysunku, zwykle kilka godzin maszynowych na detal

Pełny szacowany czas produkcji pojedynczego kompletu elementów głowicy:

  • ok. 3–6 dni roboczych przepływu (bez oczekiwania na laboratorium i dostępność pieca)
  • ok. 5–6 tygodni kalendarzowych (całościowo)

Czas zegarowy i czas pracy operatora należy raportować oddzielnie. Cykle pieca i stabilizacja materiału nie obciążają operatora przez cały czas, ale wydłużają przepływ partii.