Food-chain dose
Artykuł: Depozycja atmosferyczna radionuklidów.
Ten kalkulator pokazuje, jak radionuklid po depozycji może przejść do żywności, a potem do dawki od spożycia. Najważniejsze jest to, że skażenie gruntu nie staje się automatycznie dawką: po drodze są gleba, rośliny, pasza, mleko, mięso i nawyki żywieniowe. Narzędzie używa dydaktycznych współczynników transferu dla kilku ważnych nuklidów i ścieżek żywnościowych. Wynik pozwala porównać scenariusz niski, centralny i wysoki, aby zobaczyć skalę niepewności. Pełny model wymagałby sezonowości, typów gleby, wieku konsumenta i bardziej szczegółowych łańcuchów paszowych.
✓ Model zweryfikowany — szczegółowa walidacja
Wynik ścieżki pokarmowej
| Stężenie na początku spożycia | 0,2229 kBq/kg lub kBq/l |
|---|---|
| Stężenie na końcu okresu | 0,0557 kBq/kg lub kBq/l |
| Spożyta aktywność | 1,1818 kBq |
| Dawka obciążająca | 0,0260 mSv |
Zakres scenariuszowy współczynnika transferu
Ta tabela pokazuje, jak bardzo wynik zależy od współczynnika przejścia depozycji do żywności. Warianty niskie i wysokie są mnożnikami dydaktycznymi dla tej ścieżki, a nie pełną tabelą regulacyjną z podziałem na gleby, sezon i dietę. Krótki półokres sprawia, że opóźnienie zbioru i dystrybucji silnie zmniejsza dawkę.
| Wariant | Stężenie początkowe | Spożyta aktywność [kBq] | Dawka [mSv] |
|---|---|---|---|
| niski transfer mnożnik transferu 0,30 | 0,0669 | 0,3545 | 0,0078 |
| centralny mnożnik transferu 1,00 | 0,2229 | 1,1818 | 0,0260 |
| wysoki transfer mnożnik transferu 3,00 | 0,6687 | 3,5454 | 0,0780 |
W pełnym modelu trzeba osobno liczyć przechwycenie przez rośliny, migrację
w profilu gleby, żywienie zwierząt, przetwórstwo żywności, rozkład wieku
konsumentów i zakresy niepewności współczynników transferu.
Audyt modelu: Food-chain dose
Kalkulator pokazuje przejście radionuklidu z depozycji do produktu żywnościowego i dawki od spożycia. Korzysta z rozszerzonej tabeli ścieżek dla I-131, Cs-137, Sr-90 i Co-60 oraz pokazuje scenariusz niskiego, centralnego i wysokiego transferu.
Najważniejsze uproszczenia
- Współczynniki transferu są centralnymi wartościami dydaktycznymi.
- Nie rozdziela pełnych łańcuchów żywienia zwierząt.
- Zakres niskie/wysokie jest scenariuszowy, bez sezonowości i pełnego rozkładu niepewności.
Co można liczyć dokładniej
- Dodać zależność współczynników od typu gleby, pory roku i obróbki żywności.
- Dodać pełniejsze łańcuchy pasza -> zwierzę -> mleko/mięso oraz wodę powierzchniową z czasem wymiany.
- Dodać wiek konsumenta i różne współczynniki dawki.