Walidacja — dawka z ścieżki pokarmowej (IAEA TRS-472)
dose=intake×coeff; I-131 eco_t12=7d (szybki zanik); opóźnienie 21d redukuje I-131 >80%.
✓
10/10 asercji zdanych
Walidacja: ✓ ZALICZONA
Obliczono: 2026-07-08 02:28:42 UTC · PHP 8.1.2-1ubuntu2.24
Niezmienniki fizyczne
| Stan | Asercja | Wynik | Oczekiwane |
|---|---|---|---|
| ✓ | dose_mSv > 0 dla depositionKbqM2 > 0 (ścieżka mleko–I-131) Depozycja I-131 → przeniesiona do mleka → spożyta → dawka tarczycy > 0 (IAEA TRS-472). |
dose(mleko, I-131, dep=100kBq/m²) = 0.063235 mSv | > 0 |
| ✓ | D(2×depozycja) = 2×D(1×depozycja): liniowość dawki z depozycją Model liniowy: stężenie w żywności ∝ depozycja → spożycie ∝ depozycja → dawka ∝ depozycja. |
0,1265 mSv | 0,1265 mSv |
| ✓ | Dłuższe opóźnienie → niższa dawka: D(delay=0d) > D(7d) > D(21d) I-131 eco_t12=7d: opóźnienie dostaw → zanik → niższa dawka. Zakaz żywności jest skuteczny dla I-131. |
0,063 mSv > 0,032 mSv > 0,008 mSv | malejąca kolejność |
| ✓ | Dłuższy czas spożycia → wyższa dawka: D(7d) < D(30d) < D(90d) Dawka = integral spożycia × czynnik dawki; więcej dni konsumpcji → wyższa skumulowana dawka. |
0,033 mSv < 0,063 mSv < 0,067 mSv | rosnąca kolejność |
| ✓ | Warianty: D(niski transfer) < D(centralny) < D(wysoki transfer) Niepewność współczynnika transferu tf_low < tf_central < tf_high → zakres dawek. |
low=0.01897 < central=0.06324 < high=0.18971 mSv | low < cen < high |
| ✓ | consumptionPerDay=0 → dose_mSv = 0 (bez spożycia brak dawki) Jeśli konsumpcja = 0, to spożycie = 0 → dawka = 0 (brak narażenia pokarmowego). |
dose(consumption=0) = 0.000000 mSv | = 0 |
| ✓ | Po 7 dniach: I-131 traci więcej dawki niż Cs-137 (krótszy eco_t12) I-131 eco_t12=7d vs Cs-137 eco_t12=180d: opóźnienie znacznie bardziej redukuje I-131 niż Cs-137. |
I-131 ratio=0.500 < Cs-137 ratio=0.973 (mniej dawki pozostaje) | I-131 < Cs-137 |
| ✓ | soilFactor=0 → dose_mSv = 0 (brak transferu z gleby) soilFactor=0 zeruje koncentrację start_conc → spożycie=0 → dawka=0. |
dose(soilFactor=0) = 0.000000 mSv | = 0 |
| ✓ | dose_mSv ≥ 0 (dawka nieujemna) Dawka pochłoniętą jest nieujemna: energia deponowana w tkance nie może być cofnięta. |
dose_mSv = 0.063235 ≥ 0 | ≥ 0 |
| ✓ | Opóźnienie 21 dni redukuje dawkę I-131 o > 80% (zakaz żywności skuteczny) I-131 eco_t12=7d: 3× T½ = 87.5% redukcji; zakaz spożycia przez 21 dni jest bardzo skuteczny. |
redukcja = 87.5% | > 80% |
Porównanie z benchmarkami
Benchmarki skupiają się na tym, co kalkulator rzeczywiście modeluje: liniowy transfer, ekologiczny zanik, zakres niepewności współczynnika transferu i przypadki zerowej ekspozycji.
| Benchmark | Wynik modelu | Punkt odniesienia | Ocena |
|---|---|---|---|
| Liniowość dawki z depozycją I-131 Benchmark sprawdza liniowy transfer depozycja -> żywność -> spożycie -> dawka. |
D100 0.063235 mSv, D200 0.126470 mSv | podwojenie depozycji daje dwukrotną dawkę w modelu liniowym | Jakościowy ✓ |
| Opóźnienie 21 dni dla I-131 To praktyczny benchmark pokazujący sens zakazu żywności przy krótkotrwałym I-131. |
redukcja 87.5% | eco_t12=7 dni; 21 dni to około 3 półokresy, czyli redukcja rzędu 87,5% | Jakościowy ✓ |
| Warianty transferu low/central/high Benchmark niepewności transferu środowiskowego zamiast jednej pozornie dokładnej liczby. |
0.018971 < 0.063235 < 0.189706 mSv | tf_low < tf_central < tf_high musi dawać rosnący zakres dawek | Jakościowy ✓ |
| Brak konsumpcji oznacza brak dawki Przypadek graniczny rozdziela skażenie środowiska od rzeczywistego narażenia pokarmowego. |
0.000000 mSv | consumptionPerDay = 0 -> intake = 0 -> dose = 0 | Jakościowy ✓ |
| Cs-137 wolniej reaguje na opóźnienie niż I-131 Benchmark odróżnia krótkotrwałą ścieżkę jodową od długotrwalszej ścieżki cezowej. |
I-131 ratio 0.500, Cs-137 ratio 0.973 | I-131 eco_t12=7 dni, Cs-137 eco_t12=180 dni | Jakościowy ✓ |
Kontekst metodologiczny:
Model jest uproszczoną ścieżką transferu i nie zastępuje lokalnej oceny żywności, gleby, diety ani wieku osoby narażonej. Benchmarki pokazują, że logika obliczeń i kierunki zależności są spójne z założeniami IAEA/ICRP na poziomie dydaktycznym.
Zakres walidacji
Sprawdzone: dose>0, liniowość z dep, opóźnienie↓I-131, consumption↑→D↑, low
Audyt modelu: Food-chain dose
Kalkulator pokazuje przejście radionuklidu z depozycji do produktu żywnościowego i dawki od spożycia. Korzysta z rozszerzonej tabeli ścieżek dla I-131, Cs-137, Sr-90 i Co-60 oraz pokazuje scenariusz niskiego, centralnego i wysokiego transferu.
Najważniejsze uproszczenia
- Współczynniki transferu są centralnymi wartościami dydaktycznymi.
- Nie rozdziela pełnych łańcuchów żywienia zwierząt.
- Zakres niskie/wysokie jest scenariuszowy, bez sezonowości i pełnego rozkładu niepewności.
Co można liczyć dokładniej
- Dodać zależność współczynników od typu gleby, pory roku i obróbki żywności.
- Dodać pełniejsze łańcuchy pasza -> zwierzę -> mleko/mięso oraz wodę powierzchniową z czasem wymiany.
- Dodać wiek konsumenta i różne współczynniki dawki.