Walidacja — dawka tarczycy od radiojodu I-131
K(adult,ing)=22mSv/MBq; niemowlę>dziecko>dorosły; KI przed→90-95% ochrony; KI>8h→brak efektu.
✓
10/10 asercji zdanych
Walidacja: ✓ ZALICZONA
Obliczono: 2026-07-08 02:28:47 UTC · PHP 8.1.2-1ubuntu2.24
Niezmienniki fizyczne
| Stan | Asercja | Wynik | Oczekiwane |
|---|---|---|---|
| ✓ | dose_mSv > 0 dla aktywności > 0 (dorosły, spożycie) I-131 pobrany doustnie akumuluje się w tarczycy; dawka musi być > 0 dla aktywności > 0. |
dose(adult, ing, 1 MBq) = 22.0000 mSv | > 0 |
| ✓ | dose = activity × coeff(adult,ing) × blockFactor(24h) = 22.0 × 1.0 mSv/MBq × 1.0 ICRP 56: współczynnik dawki tarczycowej dla dorosłego przez spożycie ≈ 22 mSv/MBq I-131. |
22 mSv | 22 mSv |
| ✓ | Niemowlę > dziecko > dorosły: wyższy wychwyt tarczycy I-131 u małych dzieci ICRP: tarczyca niemowlęcia (180 mSv/MBq) > dziecka (50) > dorosłego (22); wyższy metabolizm jodu. |
22,000 mSv < 50,000 mSv < 180,000 mSv | rosnąca kolejność |
| ✓ | dose(ing, adult) > dose(inh, adult): spożycie bardziej niebezpieczne niż inhalacja dla dorosłych ICRP 56: K(ing,adult)=22 mSv/MBq > K(inh,adult)=7.4 mSv/MBq; droga pokarmowa bardziej efektywna. |
ing=22.0 > inh=7.4 mSv/MBq | ing > inh |
| ✓ | blockingFactor(KI od 2h przed do 2h po) = 0.1 (10× redukcja dawki) Jodek potasu (KI) podany krótko przed ekspozycją albo do 2h po niej: wychwyt I-131 spada do ok. 10% w tym modelu. |
0,1 | 0,1 |
| ✓ | blockingFactor(KI > 8h po) = 1.0 (brak ochrony, za późno) KI podany >8h po ekspozycji: tarczyca już pochłonęła I-131; blokada nieskuteczna (WHO: za późno). |
1 | 1 |
| ✓ | blockingFactor(KI ≤ 8h po) = 0.5 (częściowa blokada) KI ≤ 8h po ekspozycji: częściowa blokada (50%); skuteczność maleje z opóźnieniem (WHO/IAEA). |
0,5 | 0,5 |
| ✓ | dose(A=0) = 0 (brak aktywności → brak dawki) Brak I-131 → brak dawki tarczycy; dawka = aktywność × współczynnik × blokada. |
dose(A=0 MBq) = 0.000000 mSv | = 0 |
| ✓ | dose(10 MBq) = 10 × dose(1 MBq): liniowość z aktywnością Dawka tarczycy = aktywność × współczynnik; podwojenie aktywności → podwojenie dawki. |
220 mSv | 220 mSv |
| ✓ | blockingFactor(KI ≥ 2h przed ekspozycją) = 0.05 (20× redukcja) KI podany >2h przed ekspozycją: wychwyt I-131 spada do 5% (20× ochrona — rekomendacja WHO). |
0,05 | 0,05 |
Porównanie z benchmarkami
Benchmarki pokazują współczynniki dawki tarczycy dla wieku i drogi pobrania oraz dyskretny model skuteczności blokady jodkiem potasu.
| Benchmark | Wynik modelu | Punkt odniesienia | Ocena |
|---|---|---|---|
| Dorosły, spożycie 1 MBq I-131, bez skutecznej blokady: 22 mSv Kontrola głównego współczynnika dawki tarczycowej dla drogi pokarmowej u dorosłego. |
22.00 mSv | 22,00 mSv | Jakościowy ✓ |
| Grupy wieku: niemowlę 180 mSv/MBq, dziecko 50, dorosły 22 Pokazuje użytkownikowi, że model nie używa jednego współczynnika dla wszystkich grup wieku. |
niemowlę 180; dziecko 50; dorosły 22 mSv/MBq | 180 > 50 > 22 mSv/MBq | Jakościowy ✓ |
| Drogi wchłaniania u dorosłego: spożycie 22 mSv/MBq > inhalacja 7,4 mSv/MBq Waliduje rozróżnienie drogi pokarmowej i inhalacyjnej, a nie tylko mnożenie aktywności przez jedną stałą. |
ing 22.0; inh 7.4 mSv/MBq | 22,0 > 7,4 | Jakościowy ✓ |
| Blokada KI: wcześnie 0,05; około ekspozycji 0,1; do 8 h 0,5; po 8 h 1,0 To dydaktyczna krzywa skuteczności blokady, pokazana jako współczynnik dawki, nie rekomendacja medyczna. |
0.05 / 0.10 / 0.50 / 1.00 | 0,05 / 0,10 / 0,50 / 1,00 | Jakościowy ✓ |
| Zanik I-131 w czasie nie jest osobnym wejściem tego kalkulatora Benchmark półokresu I-131 jest tu opisem granicy modelu: użytkownik powinien wpisać aktywność już skorygowaną o czas od skażenia. |
aktywność wejściowa jest traktowana jako aktywność w chwili pobrania | po ok. 8 dniach fizycznie zostaje około 50% I-131 | Jakościowy ✓ |
Kontekst metodologiczny:
Model jest kalkulatorem dawki od podanej aktywności I-131, a nie pełnym modelem środowiskowym radiojodu. Dlatego benchmarki dotyczą współczynników dawki, wieku, drogi pobrania i blokady KI; rozpad fizyczny I-131 przed pobraniem próbki musi być uwzględniony w aktywności wejściowej.
Zakres walidacji
Sprawdzone: dose>0, K(adult)=22mSv/MBq, niemowlę>dziecko>dorosły, ing>inh, blocking(KI): 0.05/0.1/0.5/1.0, dose=0 dla A=0, liniowość.
Audyt modelu: Dawka tarczycy od jodu
Kalkulator dydaktycznie pokazuje wpływ aktywności I-131, drogi narażenia, wieku i czasu blokady jodowej na dawkę tarczycy.
Najważniejsze uproszczenia
- Nie jest narzędziem medycznym ani zaleceniem profilaktyki.
- Współczynniki są uproszczone i scenariuszowe.
- Nie liczy rzeczywistej farmakokinetyki jodu.
Co można liczyć dokładniej
- Dodać źródłowe współczynniki ICRP/IAEA z niepewnościami.
- Dodać osobno inhalację i żywność w czasie.
- Dodać porównanie kilku grup wiekowych w jednej tabeli.